↑ Вернуться: Филология факультети

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы

Кафедра башчысы педагогика илимдеринин кандидаты, доцент   Аман кызы Бакытгүл

 Кафедранын  тарыхынан

Нарын мамлекеттик университети бийик тоолуу жергебизде 1996-жылдын 22 – майында Президенттин жарлыгы  менен түзүлгөн. Университет Кыргыз Республикасынын социалдык экономикалык өнүгүү жолундагы эң алдыңкы технологиялар менен жабдылган регионалдык ири окуу жайларынын бири. Кыргыз тили жана адабияты кафедрасы 1996-жылы сентябрь айында уюштурулган. Ал кезде тилдер кафедрасы деп аталып, университеттеги негизги кафедралардын бири катары уюшулган. 1998-1999- окуу жылынан баштап тилдер жана адабият кафедрасы  болуп кайра түзүлгөн.  Андан бери нечен жолу кайра түзүлүп, ар башка аталыштарды алып иштеп келген. Кийинчерээк бул кафедрадан бир нече кафедра : кыргыз адабияты жана окутуунун методикасы, англис тили жана адабияты, орус тили жана адабияты кафедралары өз алдынча кафедралар болуп бөлүнүп чыкты. 2006-2007-окуу жылында кыргыз адабияты жана аны окутуунун методикасы, кыргыз тили жана аны окутуунун методикасы кафедралары биригип, кыргыз тили жана адабияты кафедрасы түзүлгөн. 2009-2010- окуу жылында орус тили жана адабияты кафедрасы кошулуп, тилдик дисциплиналар кафедрасы деп аталган. 2010-2011- окуу жылында кайрадан кыргыз тили жана адабияты, орус тили жана адабияты болуп өз-өзүнчө иш алып барышууда.

Кафедра иштеп турган он алты жылдын аралыгында “Кыргыз тили жана адабияты” кафедрадасы даярдалган адистер КР УИАнда, ЖОЖдордо,  жалпы билим берүү мекемелерде, телекомпанияларда ж.б. мекемелерде иштеп келишет. Көрүнүп тургандай, облустун элге билим берүү тармагын жогорку билимдүү кадрлар менен камсыздоодо кафедра чоң эмгек өтөдү. Демек, татыктуу билим ала алышкан жана алган билимдери текке кетпеген деген жыйынтык чыгарууга болот.

Азыр кафедрада бир профессордун милдетин аткаруучу, бир доцент, үч доценттин милдетин аткаруучу,  эки улук окутуучу жана беш окутуучу, бир улук  лаборант эмгектенет. Кафедра мүчөлөрүнүн алтоо илимий даражалуу. Алар: А.Чолпонбаев, А.Жантаев, Н.А.Бийгелдиева, Г. Сатылган кызы, Б.Аман кызы, Дүйшеева Т.

Кафедра мүчөсү Т.Аскар уулу кандидаттык диссертациясын аяктап, коргоо алдында турат. Мындан сырткары кыргыз тили жана адабияты кафедрасынын алкагында илимий иштерин жүргүзүп жатышкан аспиранттар менен изденүүчүлөр бар. Алар: А. Маштаева 10.01.01 (кыргыз адабияты), Г. Мамбеталиева 10.01.01. (кыргыз адабияты), Ж. Макебаева 10.01. 01. (кыргыз адабияты), А. Тентиев 10.01.02. (кыргыз тили).

Кыргыз тили жана адабияты кафедрасына тиешелүү  эки борбор бар. Алар: ТИКА түрк тили жана маданияты борбору жана Ч.Айтматов атындагы Мамлекеттик тил жана маданият борбору.

ТИКА түрк тили жана маданияты борбору С. Нааматов атындагы НМУнун жана Түркия Республикасынын өкмөт башчылыгына караштуу Түрк кызматташтыгы координациялоо агенттигинин демилгеси менен 2006-жылдын ноябрь айында ачылган. ТИКА түрк тили жана маданияты борбору түрк жергеси, эли, маданияты жөнүндө маалымат берген ар кыл иш чаралар жүргүзүлүп келүү менен бирге Кыргызстандын рассмий майрамдарын жигердүү өткөрүп келет. Борбордо окууну каалагандардын саны жыл сайын көбөйүүдө.

Борбордун негизги максаты:

Нарын шаарынын жаштарына түрк  тилин жана маданиятын, тарыхын, мыкты уйрөтүп, студенттер учун эн жакшы шарттарды тузуу менен келечекте заманбап, атаандаштыкка жөндөмдүү мыкты  студенттерди даярдап чыгарып,түрк тилин өздөштүргөндүгүнө байланыштуу сертификат берилет.

Борбордун кызматтары:

  • Түрк тили курстары акысыз үйрөтүү;
  • Ар жуманын ишемби күндөрү эркек балдар арасында футбол ойнотуу;
  • Ар жумада окуучуларыбызга акысыз түрк кино тасмалары көрсөтүү;
  • Студенттерибизди Түркиядагы университеттерге акысыз билим алууга жөнөтүү;
  • Түрк тилинде ырлар жана көркөм окуулар боюнча иш-чаралар өткөрүү;
  • Улуттук түрк бийлери ансамблин уюштуруу;
  • Түркияга Кыргызстандын баардык дубандарына жана Бишкек шаарына саякаттарды, пикниктерди уюштуу.

Окутуучусу:  Тентиев Адилет

Ч.Айтматов атындагы Мамлекеттик тил жана маданият борбору 2008-жылы  Ч.Айтматовдун 80 жылдык маарекесине карата ачылган. Борборду ачуу үчүн атайын аудитория бөлүнүп, ага НМУнун жаштар жана студенттер союзунун көмөгү менен капиталдык ремоттор жасалган. 2008-жылдын сентябрына карай борбор окуу процессин натыйжалуу жүргүзүү үчүн зарыл керектүү эмеректер менен камсыздалган. Азыр анда үзгүлтүксүз лекциялар практикалык сабактар өтүлүп турат. Сабактардан тышкары борбордо жылы бою студенттерге багышталган ар түрдүү иш-чаралар: тренингдер, семинарлар, адабий кечелер, викториналар, дебаттар, жолугушуулар өткөрүлөт. Мамлекеттик тилде жарык көргөн адабияттардын бетачарлары болот.

Борбордун негизги максаты – тилдин кадыр-баркын жогорулатуу, мамлекеттик тилде иш кагаздарын сабаттуу жүргүзүүгө бардык каалоочуларды үйрөтүү, башка тилдерден маалыматтарды кыргыз тилине которуу боюнча кызматтарды көрсөтүү болгон. Азыр мына ушул багыттарда ийгиликтүү иш жүрүп жатат.

 

Кафедранын ишмердүүлүгү

Мамлекеттик тилдин 25 жылдыгына карата 2015-2016-окуу жылы боюнча өткөрүлгөн иш-чаралар тууралуу маалымат С.Нааматов атындагы НМУнун Мамлекеттик тил күнүнө карата “Кыргыз тили жана адабияты” кафедрасы тарабынан уюштурулган иш-чаралар туралуу маалымат 21-февраль Эл аралык эне тил күнү Ак калпак күнү белгиленди

Смотреть страницу »

Профессордук — окутуучулук курам

Аман кызы Б.- п. и. к., доцент Бийгелдиева Н. А.-п. и. к. Чолпонбаев А. К.-фил. и. к. Жантаев А. С. -фил. и. к. Сатылган кызы Г.- фил. и. к. Дюшеева Т.С.- изденүүчү. Усеналиева Г. С- окутуучу Өмүрканов Т.А-изденүүчү Исакбаева З.Т. -окутуучу Аскар уулу Т.-окутуучу Саргашкаев Ж.А.-окутуучу  

Смотреть страницу »